29η Μαΐου 1453

553 συμπληρώνονται σήμερα από τη μέρα που η Κωνσταντινούπολη, η πρωτεύουσα της Ρωμιοσύνης έπεσε στα χέρια του Μωάμεθ του Πορθητή.
Μία ημέρα που -εκτός όλων των άλλων- σήμανε και το τέλος μιας πραγματικά σπουδαίας ιστορικής περιόδου.

Μ. Κωνσταντίνος, Μ. Θεοδόσιος, Ιουστινιανός, Νικηφόρος Φωκάς, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος και τόσες άλλες γνωστές και λιγότερο γνωστές προσωπικότητες που σφράγισαν την ιστορία της Ανατολικής Ρωμαικής αυτοκρατορίας...

Μια ιστορική διαδρομή που παρότι συκοφαντήθηκε όσο καμμία άλλη, αρχίζει πλέον να παίρνει τη θέση που της αξίζει στην παγκόσμια ιστορία. Οι πηγές από τις οποίες μπορεί κάποιος να γνωρίσει και να μελετήσει το Βυζάντιο πάρα πολλές και όσο περνούν τα χρόνια αυξάνονται μ' εντυπωσιακό ρυθμό. Για όποιον θέλει να αποκτήσει μια ευρύτερη (πρώτη) γνώση της περιόδου, τα βιβλία του σερ Στίβεν Ράνσιμαν αποτελούν μία ασφαλή αρχή.
Αν πάλι κάποιος θέλει να εστιάσει στα γεγονότα της Αλώσεως, οι αφηγήσεις του Χαλκοκονδύλη, του Δούκα, του Κριτόβουλου (υπέροχη) και τόσων άλλων έρχονται να φωτίσουν τις τελευταίες εκείνες δραματικές ημέρες. Αν τέλος κάποιος θέλει να αποκτήσει μια πρώτη διαδικτυακή εικόνα, το αφιέρωμα του Flash.gr (5 χρόνια πριν, όταν ακόμη το μεράκι για το internet οδηγούσε σε τέτοια αφιερώματα) είναι ότι πρέπει: http://flashfiles.flash.gr/flash/Rid18/

Διαβάζοντας ...DVD

Πολλές φορές αναρωτιέμαι. Τελικά κάθε Κυριακή όλοι αυτοί οι εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες που αγοράζουν τα κυριακάτικα φύλλα των εφημερίδων (και δεν εξαιρώ τον εαυτό μου) τι ακριβώς αγοράζουν; Ενημέρωση ή DVD;
Διαβάζοντας σήμερα ένα σχετικό άρθρο στο περιοδικό ''Ad Business'' είδα τα εξής εντυπωσιακά αλλά καθόλου αισιόδοξα:
Η εφημερίδα ''Το Πρώτο Θέμα'' την Κυριακή 30/4 πούλησε 166.840
φύλλα. Λίγο καιρό μετά, διαφημίζοντας ότι μαζί με την εφημερίδα θα δίνεται σε DVD η (πολύ δημοφιλής) ταινία ''Πολίτικη κουζίνα'', πούλησε 284.400, ενώ όταν διαφήμισε την προσφορά του πρώτου από τα έξι DVD του ''Άρχοντα των δαχτυλιδιών'' έφτασε στον αριθμό ρεκόρ (για έκδοση από τη μεταπολίτευση και μετά!) των 314.850 φύλλων. Δηλαδή αύξηση 89 %! Και βεβαίως αυτά δεν ισχύουν μόνο για τη συγκεκριμένη εφημερίδα. Η κατάταξη πλέον των εφημερίδων στους πίνακες εβδομαδιαίας κυκλοφορίας εξαρτάται από το τι προσφέρει η καθεμία. Βιβλία (έχει επιστρατευτεί ο Παπαδιαμάντης, ο Βιζυηνός, ο Ντοστογιέφσκυ...), CD, VCD, DVD, DDVVCCDV...

Αυτό που σκέφτομαι είναι αν όλα αυτά μας κάνουν καλύτερους και πιο ενημερωμένους αναγνώστες. Γιατί άραγε μία εφημερίδα να δώσει όλο της το βάρος στην παροχή πληρέστερης ενημέρωσης από τους ανταγωνιστές της όταν γνωρίζει ότι την διαφορά στην κυκλοφορία θα την κάνουν τελικά οι κάθε είδους προσφορές.

Σημεία των καιρών. Και οι ευθύνες ημών των αναγνωστών, πολύ μεγάλες...

Η γενιά των € 1.000

Μια που και τα Σ/Κύριακα είναι τόσο πιεσμένα πλέον από άποψη χρόνου ώστε μόλις και μετά βίας προλαβαίνω να ξεφυλλίσω μία κυριακάτικη εφημερίδα, προσπαθώ να διαβάσω τις υπόλοιπες διαδικτυακά μέσα στη διάρκεια της εβδομάδας. Έτσι, ξεφυλλίζοντας ηλεκτρονικά την Καθημερινή της περασμένης Κυριακής, την προσοχή μου τράβηξε ένα άρθρο που νομίζω ότι παρουσιάζει ρεαλιστικά την Ελληνική -αλλά και την Ευρωπαική- πραγματικότητα του 2006. Αφορμή για το άρθρο στάθηκε ένα βιβλίο το οποίο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στο internet και το οποίο κάνει αυτό τον καιρό θραύση στην Ιταλία. Έχει τον τίτλο ''Η γενιά των € 1.000'' και μιλάει για το πρόβλημα που έχει η γενιά των ανθρώπων ηλικίας 25-35 ετών, οι οποίοι έχοντας κάνει σπουδές επί σπουδών, βλέπουν τις απολαβές τους να εγκλωβίζονται στα € 1.000 το μήνα (πάντως το βιβλίο αυτό αν μεταφραστεί στα ελληνικά θα πρέπει ν' αλλάξει τίτλο, να γίνει ''Η γενιά των € 900'' - θα είναι ακόμη πιο ρεαλιστικό) .
Δεν ξέρω δε, αν σ' αυτό το βιβλίο γίνεται αναφορά και στην αγοραστική αξία που έχουν αυτά τα χρήματα. Πιστεύω ότι μεταφέροντάς το κάποιος στην ελληνική πραγματικότητα θα πρέπει οπωσδήποτε να προσθέσει και την απίστευτη αύξηση των τιμών των καταναλωτικών αγαθών αλλά και των ενοικίων ώστε να κατανοήσει ευκολότερα γιατί η γενιά αυτή είναι υπερχρεωμένη σε καταναλωτικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες.

Να κάποια γενικά στατιστικά που αναφέρονται στο άρθρο και είναι ενδεικτικά:
-Σύμφωνα με στοιχεία του Iνστιτούτου Eργασίας της ΓΣEE, το 1/4 των μισθωτών, το 26%, κερδίζει από 750 έως 1.000 ευρώ τον μήνα, με το ποσοστό να εκτοξεύεται στο 40% σε πολλούς επαγγελματικούς κλάδους. (Ως γνωστόν, ο κύριος όγκος των απασχολούμενων νέων, σχεδόν το 80%, εργάζεται στη μισθωτή απασχόληση).
-Σύμφωνα με την Eθνική Στατιστική Yπηρεσία, στον χώρο της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών, η μέση ετήσια αμοιβή των απασχολούμενων με διάρκεια εργασίας στην επιχείρηση έως 4 χρόνια (δηλαδή των νέων εργαζομένων) δεν ξεπερνάει τα 10.605 ευρώ. Aντίστοιχα, στο χονδρικό εμπόριο, ένας εργαζόμενος με αντίστοιχα χρόνια προϋπηρεσίας κερδίζει κατά μέσο όρο 12.197 ευρώ τον χρόνο, ενώ στο λιανικό εμπόριο 9.466 ευρώ. Στις τηλεπικοινωνίες, οι νέοι εργαζόμενοι πληρώνονται 12.875 ευρώ τον χρόνο, στον χώρο της έρευνας και της ανάπτυξης, 15.483 ευρώ και στον χώρο της διαχείρισης ακίνητης περιουσίας 12.396 ευρώ.

Ξέχωρα πάντως από το ύψος του μισθού, που είναι σαφέστατα μια σημαντική παράμετρος του προβλήματος, νομίζω ότι η ουσία του προβλήματος βρίσκεται στην αγοραστική αξία που έχουν πλέον τα όποια χρήματα κερδίζει ο καθένας μας.

Θυμάμαι ότι παλιότερα όταν ήθελα να παρακολουθήσω κάποια καλή θεατρική παράσταση δεν έκανα δεύτερη σκέψη. Τώρα, αρχίζω τους υπολογισμούς: € 25+ € 25= € 50 (άραγε, για σκεφτείτε, πως θα μας φαινόταν πριν 4 χρόνια αν κάποιος μας έλεγε ότι ένα εισιτήριο στο θέατρο κοστίζει ... 8.000 δραχμές;). Συν βενζίνη, συν ταλαιπωρία για παρκάρισμα ... άστο καλύτερα!

Τη Δευτέρα ξεκίνησε η Έκθεση βιβλίου στον Πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Υπέροχη βόλτα και μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να αγοράσουμε τα βιβλία που θα μας συντροφέψουν κάποια από τα καλοκαιρινά βράδια που έρχονται. Αναρωτιέμαι ωστόσο, πόσοι είναι διατεθειμένοι να δώσουν € 15 - € 20 (δηλ. από 5.100 έως 6.800 δρχ) για ένα βιβλίο, όσο καλό και εάν είναι αυτό;

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_100011_14/05/2006_183947

The secret of branding

''I have three rocks at home. If you were to inspect them I'm sure, like everyone else, you'd conclude they're almost identical; same size, weight and color, and therefore worth much the same as each other. But that conclusion would be drawn before I'd told you their stories ...''.

Ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Μartin Lindstrom για τις μικρές ιστορίες που μπορούν να προσδώσουν μία άλλη διάσταση σ' ένα brand.
http://www.clickz.com/experts/brand/brand/article.php/3599361

Βυζάντιο - ένα συναρπαστικό ταξίδι

Κάθε μήνας έχει κάποιες ημερομηνίες που έχουν μια ξεχωριστή σημασία. Στον Απρίλιο π.χ. σαφέστατα ξεχωριστή θέση έχουν η Μ. Εβδομάδα και το Πάσχα. Στον Μάρτιο η 25η. Ο Μάιος τώρα, εκ πρώτης όψεως δεν φαίνεται να έχει μια τόσο ξεχωριστή ημερομηνία (πλην βέβαια της Πρωτομαγιάς που όμως μάλλον ως αργία παρά ως απεργία αντιμετωπίζεται από τους περισσότερους). Κι όμως όσο προχωράει ο μήνας, μια ημερομηνία έρχεται όλο και πιο έντονα στο μυαλό μου. Η 29η. Είναι η επέτειος της Άλωσης της Πόλης. 553 χρόνια πριν, στις 29 Μαίου του 1453 ο Μωάμεθ ο Β΄ έμπαινε στην Πόλη.


Πάντοτε με γοήτευε το Βυζάντιο, ή επί το ιστορικότερον η Ανατολική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Όχι μόνο τα γεγονότα της Άλωσης αλλά ολόκληρη η διαδρομή των 15 αιώνων. Κι αυτό γιατί η συγκεκριμένη ιστορική περίοδος -που συκοφαντήθηκε όσο καμμία άλλη- υπήρξε μία από τις συναρπαστικότερες και σημαντικότερες περιόδους της παγκόσμιας ιστορίας. Από το ξεκίνημά της με την επιβλητική παρουσία του Μ. Κωνσταντίνου έως και το τέλος της με την Άλωση, τα όσα προηγήθηκαν αλλά και τα όσα την ακολούθησαν.

Όταν μιλάει όμως κάποιος σήμερα για το Βυζάντιο, ένα όνομα του έρχεται στο μυαλό: σερ Στήβεν Ράνσιμαν. Είναι ο άνθρωπος, ο ιστορικός, που επανέφερε την τόσο συκοφαντημένη αυτή ιστορική περίοδο και πάλι στο προσκήνιο του ενδιαφέροντος των ξένων ιστορικών. Σερφάροντας στο internet έπεσα πάνω σε μία πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη που είχε δώσει τον Οκτώβρη του 1994 στην ΕΡΤ 3 και η οποία λόγω τεχνικών προβλημάτων δεν μεταδόθηκε ποτέ. 6 χρόνια αργότερα ολόκληρη η συνέντευξη προβλήθηκε στο www.flash.gr Να κάποια σύντομα αλλά χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

ΕΡ.: ''...Το Βυζάντιο πολλοί το θεωρούν μία περίοδο πολέμων, δολοφονιών, δολοπλοκιών, «βυζαντινισμών» που ουδεμία σχέση είχε με την ηθική''.

σ. Σ. Ρ.: "Κάποτε έδινα μια διάλεξη στις Η.Π.Α., και στο ακροατήριό μου ήταν κι η κόρη του προέδρου Τζόνσον, που μελετούσε το Βυζάντιο. Ηρθε στη διάλεξη με δύο σωματοφύλακες, δύο σκληρούς κυρίους που την πρόσεχαν. Μου εξήγησε ότι αγαπούν τη βυζαντινή ιστορία, γιατί είναι γεμάτη φόνους, και φαντάζει σαν σχολικό μάθημα (homework). Είχα το τακτ να μη της πω ότι, ως τότε, το ποσοστό των αμερικανών προέδρων που είχαν δολοφονηθεί ήταν πολύ μεγαλύτερο -σε σχέση με τα χρόνια ύπαρξης των Η.Π.Α.- από το ποσοστό των δολοφονημένων βυζαντινών αυτοκρατόρων στη διάρκεια της αυτοκρατορίας.''

ΕΡ.: ''Υπήρχε κοινωνικό κράτος στο Βυζάντιο;''

σ. Σ.Ρ.: ''Η Εκκλησία έκανε πολλά για τους ανθρώπους. Το Βυζάντιο είχε πλήρη κοινωνική αίσθηση. Τα νοσοκομεία ήταν πολύ καλά, όπως και τα γηροκομεία, τα οποία ανήκαν κυρίως στην Εκκλησία, αλλά όχι μόνο σε αυτήν -υπήρχαν και κρατικά. Ας μη ξεχνάμε ότι ένας από τους πιο υψηλόβαθμους αξιωματούχους του κράτους ήταν ο Ορφανοτρόφος. Σίγουρα η Εκκλησία έπαιξε βασικό κοινωνικό ρόλο. Δεν ήταν απλά ένα καθεστώς ερημιτών που κάθονταν στο Αγιον Ορος -ήταν κι αυτό, αλλά υπήρχε ένα σύστημα από μοναστήρια στις πόλεις. Τα μοναστήρια φρόντιζαν τους Οίκους για τους γέροντες, των οποίων οι μοναχοί μόρφωναν τη νεολαία -κυρίως τα αγόρια γιατί τα κορίτσια μορφώνονταν στο σπίτι- και τα περισσότερα παρείχαν πολύ καλή μόρφωση. Τα κορίτσια του Βυζαντίου είχαν πολλές φορές καλύτερη παιδεία διότι «απολάμβαναν» περισσότερη ιδιωτική, προσοχή. Νομίζω ότι η βαθμολογία που θα δίναμε στο κοινωνικό έργο της Εκκλησίας, στο Βυζάντιο είναι ιδιαίτερα υψηλή''.

Όλη η εξαιρετική αυτή συνέντευξη στο: http://www.myriobiblos.gr/texts/greek/runciman_interview.html